Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu posiada w swoich zbiorach niezwykłą kolekcję korespondencji. Chodzi o blisko pół tysiąca listów, kart pocztowych i telegramów, które Ignacy Pieńkowski – malarz związany z Podlasiem – wysyłał do swojej drugiej żony Ireny w latach 1915–1939. Przekazał je placówce Jan Pieńkowski, ilustrator i autor książek dla dzieci, prywatnie stryjeczny wnuk artysty.
Korespondencja jako źródło historyczne
Listy Pieńkowskiego to nie tylko zapis uczuć łączących małżonków, ale także cenny materiał dokumentujący życie artystyczne dwudziestolecia międzywojennego. Malarz opisywał w nich wydarzenia z Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, wystawy, plenery oraz relacje panujące w środowisku profesorskim. Dzięki nim można prześledzić trudy pracy pedagogicznej i problemy, z jakimi mierzył się przy redakcji albumów Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”.
Co istotne, korespondencja pozwoliła muzeum odtworzyć pracownię malarską artysty przy ul. Biskupiej 2 w Krakowie. Na jej podstawie powstała wystawa stała, na której odtworzono najdrobniejsze szczegóły wystroju wnętrza z lat 30. XX wieku.
Pismo jako zapis emocji
Nie bez znaczenia jest także forma listów. Zamaszyste pismo pojawiało się w chwilach uniesień twórczych, choćby podczas podróży do Brazylii, a drobne, niemal nieczytelne litery – w czasie choroby na Krymie w okresie I wojny światowej. Różnorodny jest też papier: od eleganckiego czerpanego ze znakami wodnymi, przez papeterię hotelową, po serwetki z kawiarni.
Prace nad pełną analizą i wydaniem korespondencji drukiem trwają od kilku lat. Muzeum zachęca, by spróbować własnych sił w odczytywaniu pisma artysty, a być może – zainspirować się i napisać tradycyjny list do bliskiej osoby.
„Ludzie listy piszą zwykłe polecone. Piszą, że kochają, nie śpią, klną, całują się” – fragment piosenki „Medytacje wiejskiego listonosza” Skaldów z 1968 r., do słów Leszka A. Moczulskiego.
Tekst źródłowy: Krystyna Bogucka, starszy kustosz, kierownik Działu Sztuki Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu.
Fot. facebook.com

